هوا پرستى و خدا را نگهبان خود قرار دهيد در احتراز از رذائل و دنبالگيرى و مواظبت بر فضائل . « ثُمَّ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ » 155 فى ظلال : چون اين راه مستقيم حقّ را همه پيغمبران براى همه بشر آورده‌اند نام موسى و تورات بميان آمده است كه اين قرآن هم پيوست به آن شده است تا مصالح معاش بشر تكميل شود و كلمه ى ( ثمّ ) براى تأخير در زمان نيست بلكه براى وابستگى كردن مطلبى است بمطلبى يعنى پس از شنيدن اين سخنان ببينيد كه در كتاب موسى نيز همين مطالب است . سخن ما : ميشنويم : بعضى جوانها كه با مدرسه و كتاب سر و كار دارند مى - گويند : امروز دوران علم و كوشش و تسلَّط بر مشكلات زندگى است ، قرآن و مطالب كتب منشعب از آن را بايستى در موزه ها بگذاريم تا بماند و بدانند كه ما در يك روزگارى اينطور فكر و كار داشته‌ايم و چنين مطالب را ميآموخته‌ايم . اينك براى جواب و روشن شدن مطلب و جلوگيرى از اينجور اشتباهها ميگوئيم : البتّه مطلب اوّل بسيار درست است و نه امروز بلكه هميشه زندگى ميدان كوشش است و كار ، نه براى نشستن و سخنان بيهوده بافتن ، مطلب دوّم هم در يك قسمتى صحيح است كه قابل بحث و گفتگو نيست و آن مباحث زيادى و ياوه سرائيهاى مردمان گذشته است در تفسير و حديث و كلام و تعيين تكليف براى خداوند و اظهار نظر در پيدايش انسان و سرنوشت آينده ى او و مباحث اشعرى و معتزلى و قدرى و نقل احاديث عجيب و غريب در تعيين قطر و عدد آسمانها و موجودات آن و زمين و مواد تركيبى آنها و آثار ستارگان و نيز معجزات مشايخ و كرامات ارباب خانقاه و هزاران مطالب پوچ و لا يعقل ديگر كه بر حجم كتابها افزوده است با اينكه نويسندگان آنها بىشك مردمانى دانا و بينا بوده‌اند مثل غزالى و امام فخر و ديگران كه هنوز هم بوجود آنان افتخار داريم و بيشتر آثارشان سرمايه علمى ما هست و ديگران هم بواسطه ى آنها بسرزمين ما به چشم احترام مينگرند ، كه البتّه اين دسته مطالب بطور كلَّى بايد در گوشه اى سپرده شود ، چنان كه ما هم در اين تفسير خود از نقل